فوايد مصرف قهوه

نوشيدني محبوب اغلب ما ايراني‌ها، چاي است، اما به تازگي قهوه هم جاي خودش را در بين ما باز کرده است.

اگر از "کلاس" ظاهري که قهوه با خود به همراه مي ‌آورد، بگذريم، بهتر است درباره فايده‌هاي آن هم قدري اطلاع داشته باشيم. شايد تعجب کنيد اگر بدانيد در ده سال اخير، نوزده هزار بررسي در مورد اين فايده‌ها انجام شده و نتيجه اغلب آنها هم به نفع قهوه تمام شده است.

ماده‌اي که در قهوه وجود دارد و آن را از اين همه امتحان سربلند بيرون آورده، "کافئين" نام دارد. قهوه در مقدار مساوي، چيزي حدود سه و نيم برابر بيشتر از چاي و کولا کافئين دارد.

البته بعضي از خواص قهوه هم مربوط به کافئين نيست. قهوه، آنتي اکسيدان‌ هاي زيادي هم دارد، مثل کلروژنيک و توکوفرول که باعث برخي اثرهاي شفابخش آن مي ‌شود. به اضافه ي مواد معدني مثل منيزيم که معلوم شده مي ‌توانند در بهبود پاسخ بدن به انسولين و اصلاح متابوليسم گلوکز مؤثر باشند.

محققان ايتاليايي، ماده ديگري به نام "تريگونلينگ" را هم در قهوه پيدا کرده‌اند. اين ماده به قهوه عطر و طعم تلخي مي ‌دهد. خاصيت ضد باکتريال و ضد چسبندگي قهوه را (که جلوي ايجاد حفرات و پوسيدگي دندان را مي‌ گيرد) به همين ماده نسبت مي‌ دهند.

بد نيست فايده‌هاي قهوه را در افراد مختلف مرور کنيم. شما هم ببينيد در چه شرايطي هستيد و آيا از اين اثرها چيزي هم به شما مي ‌رسد يا نه.

اگر ورزشکاريد...

چندي پيش، تحقيقي در مجله "درد" به چاپ رسيد که نشان مي ‌داد، نوشيدن دو فنجان قهوه قبل از ورزش، مي‌ تواند تا 48 درصد درد عضلاني پس از ورزش را کاهش دهد. اين يعني قهوه در تسکين درد حتي از آسپرين هم قوي‌تر است! ناپروکسن 30 درصد و آسپرين 25 درصد درد عضلاني را کم مي‌ کند. البته محققان دانشگاه جورجيا که اين تحقيق را انجام داده‌اند، معتقدند، هنوز براي نتيجه‌گيري کلي زود است و فعلاً مي‌ توان گفت قهوه فقط در خانم‌هايي که خيلي قهوه خور قهار نبوده‌اند، چنين خاصيتي داشته است (يعني کساني که زياد قهوه مي ‌خورند، نبايد چنين توقعي از آن داشته باشند).

علاوه بر اين، به نظر مي ‌رسد قهوه در افرادي که تازه ورزش را شروع کرده‌اند، بيشتر کمک ‌کننده است تا در ورزشکاران حرفه‌اي. به همين دليل، اين افراد مي ‌توانند با استفاده از قهوه برنامه ورزشي خود را طولاني‌تر کنند . البته مراقب باشيد كه زياده روي نکنيد! دو فنجان قهوه در کنار روش‌هاي کم‌ کننده درد عضلاني، مانند نرمش‌هاي کششي، ماساژ و حمام سرد، براي تسکين درد‌هاي پس از ورزش کافي است.

در ضمن، چون قهوه باعث افزايش دفع ادرار مي ‌شود، بايد مراقب از دست دادن آب بدن، به خصوص بعد از ورزش باشيد.

اگر امتحان داريد...

اين را ديگر همه دانشجويان به تجربه فهميده‌اند که خوردن قهوه هنگام درس خواندن، به خصوص شب امتحان، چقدر مي ‌تواند به تمرکز و هوشياري آنها کمک کند. البته دانشمندان هم اين خاصيت قهوه را مورد بررسي قرار داده‌اند. آنها به اين نتيجه رسيده‌اند که کافئين مي‌ تواند سرعت پردازش اطلاعات را تا 10 درصد زياد کند. نوشيدن يک فنجان قهوه بعد از صرف غذا با خواب آلودگي بعد از آن مقابله مي ‌کند و به حفظ هوشياري و تمرکز هم کمک مي ‌کند. اين مسئله در مورد شيفت‌هاي کاري شبانه هم (البته با دو فنجان) صدق مي‌ کند. ارزش اين خاصيت در اين است که مي ‌تواند جلوي خيلي از حوادث کاري را در شيفت‌هاي شب بگيرد، به خصوص رانندگان جاده‌ها که جان عده زيادي مسافر در گرو بيداري و هوشياري آنهاست.

اگر مي‌خواهيد بيمار نشويد...

نتيجه تحقيقات دانشمندان دانشگاه کاليفرنيا در سان‌ديه‌گو نشان داده که قهوه مي‌ تواند تا 60 درصد خطر بروز ديابت نوع دو را در افراد مستعد کم کند (البته اگر با يک خروار شکر ميل نشود!) جالب‌تر اين جاست که اين کاهش، در کساني که تست تحمل گلوکزشان مختل بود، تا 70 درصد بوده است. محققان آلماني هم تأثير قهوه در کاهش سرطان روده بزرگ را کشف کرده‌اند. يک آنتي‌اکسيدان قوي به نام "متيل پيريدينيوم" ،‌آنزيم‌هاي ضد اين سرطان را تقويت مي‌ کند. اين ماده در فرآوري قهوه توليد مي‌ شود و هر چه قهوه بيشتر حرارت ديده باشد، مقدار آن بيشتر است.

حداقل شش مطالعه مستقل، رابطه بين نوشيدن قهوه و پيشگيري از پارکينسون را اثبات کرده‌اند.

محققان مي ‌گويند، اگر کسي به طور منظم قهوه بخورد،60 تا 80 درصد کمتر از سايرين دچار اين بيماري مي‌ شود (البته بررسي‌ها نشان داده که مصرف استروژن در زنان يائسه مي ‌تواند جلوي اين اثر قهوه را بگيرد).

خاصيت ديگر قهوه که شايد با آن آشنا باشيد، جلوگيري از سنگ کليه است. اين خاصيت از کافئين موجود در قهوه سرچشمه مي‌ گيرد که ادرارآور است و جلوي جمع شدن ادرار و در نتيجه رسوب سنگ در کليه را مي‌ گيرد. براي تکميل اين فهرست، مي ‌توانيد اين را هم اضافه کنيد که قهوه در کاهش سنگ صفرا هم مؤثر شناخته شده است.

اگر پا به سن گذاشته‌ايد...

قهوه مي ‌تواند محافظ خوبي براي قلب زنان يائسه باشد. يک مطالعه 15 ساله که در مجله تغذيه باليني آمريکا به چاپ رسيده، نشان مي ‌دهد خانم‌هاي يائسه‌اي که روزانه حداقل سه فنجان قهوه مي‌ خورند، 28 درصد کمتر از بقيه زنان در اين سن، دچار بيماري‌هاي قلبي و ساير بيماري‌هاي التهابي غير سرطاني مي ‌‌شوند. دانشمندان معتقدند، اين خاصيت ناشي از آنتي‌اکسيدان‌هايي است که از التهاب و بيماري قلب جلوگيري مي ‌کند و قهوه سرشار از آنهاست.

زياده روي ممنوع!

همه اينها که گفتيم، دليل بر اين نمي ‌شود که بخواهيم در مصرف قهوه زياده‌ روي کنيم يا خداي ناکرده خودمان را با آن خفه کنيم! قهوه هم ممکن است براي بعضي افراد مناسب نباشد. اين افراد شايد نتوانند بعضي از اثرهاي جانبي آن را (به خصوص در مقادير زياد) مانند تپش قلب، بي‌خوابي، لرزش دست و تحريک‌پذيري را تحمل کنند. علاوه بر اين، ممکن است قهوه باعث بالا رفتن کلسترول خون بعضي از افراد شود.

پزشکان توصيه مي ‌کنند زنان باردار، بيماران قلبي و کساني که در معرض پوکي استخوان هستند، از خوردن قهوه (به خصوص زيادش!) صرف‌ نظر کنند.

میوه های افزایش دهنده ی هوش و حافظه

به منظور تقویت حافظه و ارتقاء هوش باید نکاتی را رعایت کنیم که در جنبه‌های مختلف می‌تواند منجر به تقویت حافظه و هوش شود. نوع تغذیه از جمله نکات مهمی است که باید به آن توجه نمود. در زیر به نکاتی اشاره می‌کنیم که توجه به آن‌ها نقش به سزایی در تقویت حافظه دارد.

میوه‌هایی که هوش و حافظه ی مغز را افزایش می‌‌دهند، شامل موارد زیر است:

سیب:

سیب یکی از بهترین میوه‌های معجزه آسا است، که هم خاصیت خنثی کردن سم را دارد و هم قدرت غذایی. به علت داشتن مواد قلیایی، اسید اوریک را حل می‌کند و برای معالجه‌ی مرض چاقی بسیار مفید است. به علت داشتن فسفر ، تقویت‌کننده اعصاب و مغز است. سیب به علت دارا بودن ویتامین‌های A ، B و C و املاح سودمندی مانند کلسیم ، فسفر، منیزیم ، آهن، پتاسیم و سدیم برای همه‌ی سنین به خصوص بچه‌ها مفید می‌باشد.

سیب با خستگی ، فشار ذهنی و کمبود مواد معدنی مبارزه می‌کند. تقویت‌کننده‌ی اعصاب و عضلات و دشمن سرسخت بوی بد دهان و آرامش دهنده‌ی قلب است. بوییدن و خوردن سیب موجب نشاط، شادی، تقویت حافظه و سلسله‌ی اعصاب می‌گردد.

سیب قرمز بیشتر از سیب سفید مفید است؛ البته به شرطی که تازه باشد.

انگور:

انگور دارای پتاسیم است که موجب احساس شادی می‌شود. از طرف دیگر حاوی فسفات زیادی است که غذای مغز و سلسله‌ی اعصاب می‌باشد و هم‌چنین باعث ازدیاد هوش و حافظه می‌گردد.

انگور به علت داشتن منگنز، عامل رشد نیز محسوب می‌شود، چهره را روشن می‌کند و غذای مناسبی برای سلسله‌ی اعصاب به شمار می‌رود. این میوه‌ی خوشمزه باعث تقویت نیروی عضلانی می‌گردد.

انگور، جوانی دوباره ای به فرد می‌بخشد، ذهن را فعال و عضلات را قوی می‌سازد. خواص رادیو اکتیو دارد و از سقط جنین جلوگیری می‌کند.

انار:

خوردن انار، معده را دباغی کرده و ذهن آدمی را نیرو می‌بخشد و موجب تقویت حافظه می‌گردد.

چون انار قادر است معده و روده‌ها را پاک کند، لذا جدار روده را برای دفاع و دور نمودن ویروس‌ها آماده می‌سازد. بنابراین سموم به خون و قلب نمی‌ریزد و قلب رونق و حیات تازه‌ای می‌یابد و به این طریق سلول‌های کبد را فعال می‌کند.

هم‌چنین باعث دفع اوره و کلسترول و سموم دیگر می‌گردد.

آب انار، در حفظ تعادل مایعات بدن به خصوص خون، نقش مهمی دارد؛ چون املاح آب انار با مواد آلی ترکیب شده، زود جذب می شود و در بیماری راشیتیسم، کم‌خونی ، ضعف اعصاب و تقویت عمومی بدن بسیار موثر است.

اگر خانم‌های باردار در این دوران انار مصرف کنند، بزرگترین خدمت را به فرزند آینده‌ی خود کرده‌اند؛ چرا که علاوه بر جلوگیری از ویار و نیز تقویت مادر، به رشد آینده‌ی کودک هم کمک می‌کند. انار خون‌ساز است. در موقع مصرف، زدن کمی گلپر علاوه بر بوی مطبوع به هضم آن نیز کمک می‌کند؛ ناگفته نماند انار مقوی روح و ذهن است.

انجیر:

انجیر به علت داشتن کلسیم و فسفر فراوان سبب رویش استخوان‌ها و رشد کودکان می‌گردد. ویتامین‌های آن موجب تقویت چشم می‌گردد. عناصر موجود در آن باعث تعادل اعمال حیاتی بین اندام‌ها و بدن می‌شود.

انجیر منبع تولید انرژی است. انجیر خشک قدرت غذایی فراوانی دارد. هم‌چنین انجیر، مقوی مغز و اعصاب است.

پرتقال:

اکسیر جوانی را در پرتقال جستجو کنید. پرتقال به سبب داشتن مواد معدنی مانند کلسیم و فسفر، برای کودکان اشتهاآور بوده و باعث رشد و نمو آنان می شود و در فعالیت سوخت و ساز سلول های بدنشان موثر است. پرتقال سرشار از ویتامین C است. املاح آن از رقیق شدن خون جلوگیری می‌کند. برای آرامش اعصاب و تقویت ذهن موثر است. هم‌چنین ضد افسردگی و رنج روحی می‌باشد. مصرف پرتقال از خستگی فکری و جسمی جلوگیری می‌کند و باعث تقویت حافظه می‌گردد.

زردآلو:

زردآلو بهترین خوراک اعصاب است. توصیه می‌شود کسانی که اهل مطالعه و تفکر هستند از این میوه استفاده کنند. این میوه بیشتر از سایر میوه‌ها حاوی ویتامین A است و همین امر باعث تقویت بینایی چشم ها می‌شود. طول عمر سلول‌ها را زیاد کرده و توانایی فعالیت را افزایش می‌دهد؛ در نتیجه موجب افزایش طول عمر می‌گردد.

زردآلو برای ورزشکاران، اشخاص کم‌خون، افراد خسته و کسانی که از شدت کار فرسوده شده‌اند، زنان باردار و کسانی که دوره‌ی نقاهت را می‌گذرانند توصیه و تجویز می‌شود.

هم‌چنین این میوه به علت دارا بودن گروه ویتامین‌های B، برای درمان بیماری‌های عصبی و روحی و روانی، خمودگی، بی‌خوابی و خستگی شدید، گیجی و فراموشی مفید است.

زردآلو آرام بخش اعصاب و نشاط انگیز است. زرد‌آلو اعصاب را تقویت می‌کند و برای کسانی که کار فکری انجام می‌‌دهند توصیه می‌گردد.

خرما:

خرما یکی از میوه‌هایی است که مقدار فسفر و کلسیم آن به مقدار فسفر و کلسیمی است که به طور طبیعی در بدن ما وجود دارد. فسفر خرما سلول‌های عصبی را سرزنده نگه می‌‌دارد، و این ماده‌ی حیاتی، درمان موثری برای تمام کمبودهای بدن و تقویت کننده‌ی اعمال فکری و مغز می‌باشد.

شاه‌توت:

شاه‌توت خستگی فکری را بر طرف می‌کند و برای بچه‌ها و دانش‌آموزان و دانشجویان در دوران امتحان مفید است. در ضمن کمبود املاح معدنی و ویتامین‌های A و C با مصرف آن جبران می‌گردد.

موز:

موز یک میوه‌ی مغذی است که طبیعت آن معتدل و ملین بوده، مقوی و چاق کننده است. موز، سرشار از پتاسیم است و نیز حاوی ویتامین‌های A، C، B و 80 درصد قند و املاح معدنی مفید برای بدن است؛ خون ساز بوده و بدن را قوی می‌کند.

موز لاغری غیرطبیعی را از بین می‌برد.

موز دارای فلزاتی مانند آهن، فسفر ، منیزیم، پتاسیم، سدیم و روی می‌باشد. موز برای کسانی که کار فکری انجام می‌دهند (محصل‌ها، دانش‌جویان و محققان) و نیز برای کسانی که کار بدنی انجام می‌‌دهند (ورزشکاران) بسیار مفید است.

اثر قهوه و شکر روی ذهن

یكی از دوستان من معتقد است وقتی نمی‌تواند روی موضوعی تمركز كند و آن موضوع بسیار مهم و حیاتی است، با مصرف دم كرده فلان گیاه، تمركز بهتری پیدا می‌كند و می‌تواند روی موضوع مورد نظر تمركز كند. یكی دیگر از آشنایان تعریف می‌كرد فردی برای تمرین، دم كرده ی چند گیاه و میوه خشك را استفاده می‌كند.

آیا واقعا این موارد حقیقت دارد؟

عقاید و نظرات مختلفی درباره نوشیدنی‌ها یا غذاهایی كه باعث افزایش تمركز می‌شوند، وجود دارد. از قهوه گرفته تا شكر و پروتئین كه معتقدند تمركز را افزایش می‌دهد. حتی كار به جایی رسیده است كه مكمل‌های غذایی خاصی برای این منظور به بازار آمده‌اند تا حافظه، توجه و عملكرد مغز را بهبود ببخشند.

اما واقعا در شرایطی كه باید تمام ذهن متمركز روی یك موضوع مهم باشد چه كمكی می‌توان به مغز و ذهن رساند؟ آیا واقعا مواد غذایی خاصی باعث تقویت هوشیاری و آگاهی می‌شوند و ما می‌توانیم با مصرف آنها و با خیال راحت در امتحان، مصاحبه شغلی یا كنفرانس شركت كنیم؟!

اگر به صحبت ها و گزارش‌های متخصصان توجه كنیم، با اخبار خوب و بدی در این باره مواجه می‌شویم:

اول این كه نمی توان از تاثیر غذا روی ذهن و قدرت تفكر چشم پوشی كرد و حتما تاثیراتی دارد.

دوم این كه هیچ غذایی جادویی خاصی وجود ندارد كه بتواند قدرت ذهنی افراد را به صورت معجزه آسایی افزایش دهد. بنابراین باید واقع گرا بود و به صورت مبالغه آمیز با این مساله برخورد نكرد.

اما یك خبر خوب و تازه در این زمینه وجود دارد و آن، این است كه بعضی غذاها برای كوتاه مدت باعث افزایش تمركز فرد می‌شوند و تحقیقات نشان می‌دهد فواید بعضی مواد مغذی مشخص شده است و بررسی‌ها برای اعلام نتایج نهایی ادامه دارد.

بعضی مواد كه به نظر می‌رسد اثرات مثبتی روی ذهن دارند، به شرح زیر است، اما اینكه اثرات آنها چقدر مثبت یا منفی است، جای بحث دارد.

یك فنجان قهوه به همراه شكر

بسیار از مردم حاضرند قسم بخورند كه قهوه همراه با شكر، در شرایطی كه آنها به تمركز فراوانی نیاز داشته اند، به كمك آنها آمده و كاملا موثر بوده است. افراد زیادی به این مساله و مسائلی از این قبیل باور دارند. معتقدند موادی مثل قهوه، چای، مواد شیرین مثل بستنی یا شیرینی‌جات و یا مواد غذایی كه از هر دو ماده مذكور دارند، مانند شكلات و نوشیدنی‌های مقوی مثل لیموناد، ذهن آنها را باز و آماده تفكر بهتر می كند.

دكتر ویلسون، سخنگوی انجمن رژیم غذایی آمریكا معتقد است كافئین موجود در قهوه می‌تواند در رفع خستگی مفید باشد و به فرد انرژی بدهد؛ اما این اثر كاملا كوتاه مدت است و در اصل خصوصیات فردی است كه طول مدت اثر یا واكنش نسبت به چنین موادی را تعیین می‌كند. بعضی از مردم با مصرف این مواد احساس بهتری دارند و به علت اثرات تحریكی این مواد، میزان ضربان قلب آنها افزایش می‌یابد، در حالی كه بعضی دیگر احساس ناراحتی می‌كنند و عصبی می‌شوند. همین حالات ناراحتی و عصبی شدن می‌تواند تمركز فرد را مختل و مساله را بغرنج‌تر كند. حتی اگر فردی با مصرف این گونه مواد غذایی احساس بهتری داشته باشد، به هر حال بعد از رفع اثرات این مواد غذایی، دوباره به حالت قبلی برمی‌گردد و گاهی اگر این مواد بیش از حد مصرف شوند، مشكل ساز می‌شود؛ چرا كه اثبات شده مصرف بیش از حد قهوه به دلیل داشتن كافئین زیاد، باعث از بین رفتن تمركز می‌شود.

از سوی دیگر، اثر شكر بر هوشیاری و آگاهی كمی پیچیده‌تر به نظر می‌رسد. این واقعیت وجود دارد كه مغز از گلوكز به عنوان منبع اصلی سوخت استفاده می‌كند. در یك مطالعه كه روی 20 نفر انجام شد، از نوشیدنی شیرین یا كربوهیدرات‌ها استفاده شد و در هیچ كدام از آنها وضعیت حافظه به طور مشخص بهتر نشد. تنها نتیجه‌ای كه به نفع مواد شیرین تمام شد، این بود كه غذاهای بسیار شیرین اثراتی سریع، كوتاه مدت و مثبت بر توانایی ذهنی دارند. پروفسور گلد، استاد روان شناسی و علوم اعصاب دانشگاه ایلینویز معتقد است در كل گلوكر (قند) اثراتی بر حافظه و یادگیری دارد، اما دخالت دیگر فرآیندها مثل استرس و تفاوت‌ فردی در سوزاندن گلوكز را نباید نادیده گرفت.

او در آزمایش های خود به این نتیجه رسیده است كه هر چه مقدار مصرف گلوكز بالاتر باشد، اثراتش بر روی حافظه بهتر و بیشتر می‌شود، اما وقتی به یك مقدار خاصی می‌رسیم، دیگر شرایط بهتر نمی‌شود و حتی بدتر می‌شود. حتی اگر گلوكز از یك حد بالاتر بود، حافظه مختل می‌شود.

خواص ماءالشعیر(دلستر)

ماءالشعیر از جوانه جو تهیه می شود . به جوانه جو مالت می‌گویند که در مرحله جوانه‌زنی، به دلیل عملکرد آنزیم‌های مختلف موجود در جو، مواد مغذی بسیاری در آن تشکیل و یا افزایش پیدا می کنند از قبیل ویتامین‌های گروه B و اسیدهای آمینه ضروری. برای تولید ماءالشعیر،ابتدا جوانه جو ( مالت) را می‌جوشانند و به آن رازک و مواد خوراکی دیگر اضافه می کنند.

یکی از مواد افزودنی در ماءالشعیر،عصاره رازک می باشد که خواص طبی زیادی از قبیل دفع سنگ کلیه، ادرار آور بودن، ضدعفونی کننده دستگاه گوارش و دستگاه تنفس می باشد. مزه تلخ ماءالشعیر، مربوط به رازک می باشد. رازک همچنین خاصیت آنتی‌بیوتیکی دارد که به پایداری ماءالشعیر کمک می‌کند.

ماءالشعیر علاوه بر رفع تشنگی ، بر روی کارکرد کلیه اثر بسیار خوبی دارد و از تشکیل سنگ کلیه جلوگیری می کند و همچنین باعث رفع خستگی اعصاب می‌گردد.

این نوشیدنی حاوی انواع ویتامین های گروه Bشامل B1، B2، B3، B6، اسید پانتوتنیک (B5)، بیوتین، اسید فولیک، B12 و ویتامین C می باشد که برای رشد مو و جلوگیری از ریزش آن می‌توانند مفید باشند. این ویتامین‌ها محلول در آب می باشند و در سنتز واسطه های عصبی نقش موثری دارند که در رفع استرس و بسیاری از اختلالات عصبی دیگر می‌شوند.

ماءالشعیر حاوی ترکیباتی از قبیل ساکارز، گلوکز، مالتوز و ویتامین C، ویتامین‌های گروه B، اسیدهای آلی، انواع آمینواسیدها، املاح، اسید نوکلئیک و آب گازدار می باشد .

عصاره مالت جو حاوی فیبرهای غذایی محلول می باشد که در رفع التهاب روده، یبوست ، فتق معده بسیار موثر است.

فیبرها اثرات زیادی در بدن دارند، از قبیل باعث تنظیم عملکرد روده، کاهش خطر بیماری‌های قلبی و بعضی انواع سرطان می گردند.

ماءالشعیر با دارا بودن ویتامین‌های گروه B و اسید آمینه برای پوست و مو بسیار مناسب است و خواص درمانی بسیاری برای خانم‌های باردار و شیرده دارد و تا حدودی در افزایش ضریب هوشی مؤثر است.

ماءالشعیر غنی از انواع فیتوکمیکال‌ها مانند فلاوونوئیدها، کاروتنوئیدها و آنتوسیانین‌ها می باشد که در بهبود عملکرد خون‌رسانی قلب و کاهش ابتلا به پرفشاری خون و سلامت کلیه‌ها، محافظت از بدن در برابر بروز سرطان‌ها، سکته‌های قلبی و مغزی بسیار مؤثر می باشند.

شیرموز و ماست موز پروبیوتیکی

شیرموز و ماست موز پروبیوتیکی

طب گیاهی کهن ترین شیوه درمان است که توسط انسان شناخته شده است. استفاده از گیاهان دارویی به عنوان پیشگیری و درمان بیماری ها توجه متخصصان طب را از گذشته به خود معطوف داشته. مواد موثره گیاهان دارویی دو نوع هستند نوع اول مواد حاصل از سوخت و ساز اولیه (اساسا ساکارید) یا مواد مورد نیاز و حیاتی که در همه گیاهان سبز با عمل فتوسنتز به وجود می آیند. نوع دوم مواد حاصل از سوخت و ساز ثانویه که در اثر جذب ازت توسط گیاه تولید می شوند. این تولیدات ظاهرا اغلب برای گیاه بدون فایده هستند ولی برعکس اثرات درمانی آنها قابل توجه است. منظور از این ترکیبات اسانس های روغنی (یا اسانس طبیعی) رزین ها و آلکالوئیدهای مختلف است. عموما این مواد در حالت طبیعی به طور خالص یافت نمی شوند و به حالت ترکیب با عناصر دیگری همراهند که به صورت مکمل اثرات آنها را تقویت می کنند. با این حال حتی اگر گیاه دارویی فقط یک ماده فعال داشته باشند باز اثر آن روی بدن انسان مفیدتر از همان ماده در حالت به دست آمده از سنتز شیمیایی است. دارچین به عنوان یک گیاه دارویی و طعم دهنده در انواع فرآورده های غذایی و مواد مختلف مورد استفاده قرار می گیرد و دارای خواص سلامت بخش بیشماری است. پوسته گیاه به عنوان ادویه در غذاها، خمیردندانها، رایحه ها و عطرها استفاده می شود. گرد دارچین را از پوستهای خشک شده گیاهی به نام سی ناموموم زیلانیکوم از تیره برگ بو (لوراسه) به دست می آورند. رنگ آن قهوه ای روشن دارای بوی معطر شبیه به آلدئید سینامیک و اوژنول و طعم آن سوزاننده شیرین و ادویه ای می باشد.

ماده غذایی هدفمند ماده غذایی ای است که در بردارنده ی دست کم یک خاصیت سلامت بخش مشخص و به اثبات رسیده، افزون بر خواص تغذیه ای پایه باشد و به صورت هدفمند توسط تولید کننده یا توسط دانشمندان علم تغذیه توصیه و توسط مصرف کننده مصرف شوند شیر و فرآورده های آن، به ویژه فرآورده های تخمیری شیر، از مواد غذایی هدفمند با اهمیت به شمار می آیند. یکی از موارد با اهمیت در ارتباط با انتخاب و تولید غذاهای هدفمند، ایمن بودن و بی خطر بودن مصرف آنها است. پروبیوتیکها به عنوان یکی از نوظهور ترین و محبوب ترین فرآورده های هدفمند، از اهمیت خاصی در این ارتباط بر خوردارند. وجه تمایز بارز این فرآورده با سایر غذاهای هدفمند در آن است که ترکیب موثر یا هدفمند در آنها را موجودات زنده، یعنی باکتری ها (نه ترکیبات شیمیایی غیر زنده)، تشکیل می دهند پروبیوتیک عبارت است از مکمل میکروبی که از طریق متعادل سازی میکروب های بومی روده، اثرات مفید بر بدن میزبان اعمال می کند. این تعریف تشریح ساز و کار و اثر سلامتی بخش پروبیوتیک ها برای معرفی آن ها است.

منافع مصرف پروبیوتیک شامل :

1ـ کاهش مقاومت لاکتوز، چرا که (LAB ) باعث تبدیل لاکتوز به اسید لاکتیک میگردد.

2ـ جلوگیری از سرطان قولون، روده کوچک، کبد و پستان

3ـ کاهش کلسترول خون و میزان جذب آن از روده (با تجزیه صفرا در روده)

4ـ کاهش فشار خون

5ـ بهبود و تقویت سیستم ایمنی و جلوگیری از عفونت ها

6ـ درمان و پیشگیری از اسهال حاد

7ـ کاهش التهابات روده ای

8ـ کاهش آلرژی غذایی و یا اگزما در کودکان

9ـ بهبود جذب مواد معدنی و ویتامین ها دارد.

10ـ بهبود علائم روده تحریک پذیر و کولیت (ورم مخاط روده بزرگ)

11ـ جلوگیری از رشد و تکثیر باکتری های مضر

12ـ درمان و پیشگیری از عفونت های مخمری مبهل، اسهال مرتبط با مصرف آنتی بیوتیک ها، آفت دهان، پوسیدگی دندان ها، ورم مبهل (واژینیت)، پای ورزشکاران، عفونت های قارچی، برفک (کاندیدیاز دهانی)

13ـ بهبود عمل گوارش و جذب مواد غذایی

14ـ کمک به ساخت ویتامین های گروه B و K

در این تحقیق تأثیر دارچین بر رشد باکتری های پروبیوتیک لاکتوباسیلوس اسیدوفیلوس و بیفیدوباکتریوم بیفیدوم و امکان تولید یک فرآورده غذایی پروبیوتیکی جدید بر پایه شیرموز و دارچین مورد ارزیابی قرار گرفت و مشخص شد که امکان تولید شیرموز دارچین و ماست موز دارچین پروبیوتیکی وجود دارد.

جهت تعیین تأثیر دوزهای مختلف دارچین به صورت 0 گرم یا شاهد، 2 گرم، 4 گرم، 6 گرم (0%، 2/0%، 4/0%، 6/0%) بر رشد باکتری های پروبیوتیک لاکتوباسیلوس اسیدوفیلوس و بیفیدوباکتریوم بیفیدوم در مرحله اول تولید شیرموز دارچین پروبیوتیکی، پس از تهیه 4 ظرف استارتر باکتری لئوفیلیزه را به صورت کشت های جدا و همزمان به یک لیتر شیر موز استریلیزه صنعتی افزوده گردید و بعد از افزودن دارچین، محصولات را تا رسیدن به اسیدیته 30 درجه درنیک گرمخانه گذاری شد و بعد از آن به سردخانه با دمای 2 درجه سانتی گراد انتقال داده شد. نمونه ها روز بعد از تولید از نظر اسیدیته، pH، تست شمارش میکروبی و همچنی ارزیابی حسی بررسی شدند. کل محصولات تولید شده در یک پروسه زمانی 10 روزه به فاصله هر 5 روز یکبار از یخچال خارج و آزمایش های مربوطه روی آنها انجام می شد. در مرحله دوم به منظور تولید ماست موز پس از تهیه چهار ظرف مقدار 15 سی سی شیر موز پروبیوتیک گروه شاهد از مرحله اول که باکتری درون آن رشد کرده به اضافه 15 سی سی ماست به عنوان استارتر و بعد 1 لیتر شیر موز اضافه کرده بقیه مراحل مشابه تولید شیر موز دارچین است و آزمایش ها را تا رسیدن به اسیدیته 70 درجه درنیک انجام داده. افزودن دارچین در غلظت های مختلف باعث کاهش تعداد میکروب های پروبیوتیک در محصولات نشد بلکه باعث افزایش فعالیت آنها شد. بهترین باکتری برای تولید محصولات بیفیدوباکتریوم بیفیدوم بود و نمونه 4/0 درصد دارچین در شیر موز پروبیوتیک بیفیدوباکتریوم بیفیدوم بیشترین امتیاز را در ارزیابی حسی بدست آورد و با توجه به نتایج spss در تمامی نمونه ها تفاوت معنی داری وجود داشت (p<0.05). در شمارش میکروبی در کل محصولات مقدار میکروب ها به میزان 10¹⁰ در هر گرم بود در حالی که در یک ماده غذایی پروبیوتیک حداقل باکتری لازم 10⁷ در هر گرم برای ایجاد اثرات سلامت بخش می باشد یعنی به میزان 3log از حد استاندارد بالاتر بود. ماندگاری محصولات 10 روز بود. امروزه، به دلیل اثبات عملی نتایج نامطلوب ناشی از نامتوازن خوری و بد خوری در جوامع بشری، گرایش یا تولید و مصرف انواع غذاهای هدفمند افزایش چشمگیر یافته است. افرادی که علاقه ای به نوشیدن شیر به شکل ساده آن ندارند، هرگز نباید خود را از مواد مغذی و با ارزش این نوشیدنی منحصر به فرد و بدون جایگزین محروم سازند. انواع شیر طمع دار به دلیل ویژگیهایی همچون رایحه و طمع دلپذیر، می تواند مطلوب تر و کام پذیرتر بوده و نیازهای تغذیه ای افراد را تامین نماید.